Written on december 10th, 2009 by Tijn Oostewaal2 shouts
Wat je beleeft als je hier op straat loopt, is iets wat je jezelf waarschijnlijk moeilijk kan voorstellen als je het nog nooit zelf hebt meegemaakt. Er kunnen verschillende dingen gebeuren, ik zal ze proberen te omschrijven. Het heeft een poosje geduurd voor ik kon doorgronden wat er precies speelde, maar nu heb ik het denk ik redelijk door; het is voornamelijk opwinding.
Als ik me buiten begeef hoor ik doorlopend kreten als “hey mister”, “how are you mister?”, ik denk serieus dat 80% van de mensen die mij zien, me proberen te groeten. Ik kan je zeggen, het is hier vol dus dat zijn er nogal wat! Dit is overigens het enige Engels wat ze spreken en veel hebben zelfs dat niet goed begrepen en roepen “where are you mister?” ipv “how are you mister?”. Sukkels ik ben hier dat zie je toch zelf?
Goed, dit klinkt nog redelijk beleefd maar het kan ook anders. Ze hebben hier ook een woord wat zoiets als ‘buitenlander’ of ‘blanken’ betekend: “boleh” Dat wordt net zo vaak toegepast als de gebrekkige Engelse groet. En echt roepen hoor: BOLEH, BOLEH!!! Voor mij klink dat als HÉ NÉGER,!!! Dat zou dus gewoon echt nier kunnen bij ons!
En als je langs een groepje jongens loopt heeft de eerste die mij ziet een goede dag want hij heeft een primeur, hij begint dan heel wild zijn vrienden in te lichten; ongegeneerd wijzen en te roepen boleh boleh boleh!
Het klinkt zoiets als: KIJK! KIJK KIJK! daar stort een vliegtuig neer, nee DAAR! Kijk dan, kijk dan!!!
Bij een groepje meiden of vrouwen gaat het iets anders, die beginnen meestal heel erg te giechelen, en oeehh te roepen alsof Brad Pitt langs loopt ofzo! Wel ook het “boleh boleh” maar mestal iets minder hard. Als je iets terug zegt wordt er soms gewoon gegild!
Het is eigenlijk ongelofelijk kinderachtig en natuurlijk behoorlijk irritant. In het begin kwam het geregeld voor dat ik gewoon niet de straat op ging omdat ik geen zin had in die onzin. Ik heb veel aan mn vrienden gevraagd van “hoe zit dat nou met dat boleh?” Volgens hun moet ik het me niet aantrekken en is het niet negatief bedoeld. Het is kennelijk erg opwindend om zo’n grote neus te zien.
Inmiddels dwing ik mezelf om toch gewoon te gaan. En ik heb ook wat trucks ontwikkeld om het gebeuren wat te reduceren.
Het beste helpt het om heel doelgericht ergens heen te lopen, zo van:
“Ik weet waar ik heen moet en ben hier helemaal bekend, misschien woon ik hier al langer dan jij en het is dus helemaal niet vreemd dat ik hier loop”.
Als ik wel gewoon wat aan ‘t zoeken ben het geheim de hele strenge blik, en uitstralen:
“Als jij het waagt om ook maar iets te zeggen of je mond te openen, dan zal je iets heel erg naars beleven”
Een derde truck noem ik de ‘ik ben ongelofelijk onzeker en verlegen en als je iets tegen me zegt ga ik huilen!’ truck. Daar hoort een wat timide loopje bij en een schichtige blik.
Het is even schatten aan de hand van de omgeving wat het beste is.
Het laatste zijn de kleine kinderen, ik heb nu serieus al drie keer gehad dat ze spontaan begonnen te huilen bij het zien van mijn gezicht… … “kom, kom zó erg is nou ook weer niet”
Written on november 28th, 2009 by Tijn Oostewaal13 shouts
Opmerkelijkheden uit het dagelijks leven (11-10-2009 t/m 23-11-2009)
Tijdens het dagelijks leven val ik hier vaak van de ene verbazing in de ander. Zoveel dingen gaan er hier anders aan toe dan bij ons in de westerse maatschappij, het is denk ik de moeite waard is om hier te vertellen
Ik zal om te beginnen nog eens wat uitweiden over de woonsituatie hier;
Overal in Indonesië doe je binnen je schoenen uit, ook slippers zijn uit den boze, dus dat betekend gewoon allemaal op blote voeten. In het begin was ik bang voor voetschimmels of iets dergelijks maar, dat is tot nu toe uitgebleven. De meeste huizen hebben een betegelde vloer dus dat is makkelijk schoon te houden.
Als je het huis waar ik woon binnenstapt, valt direct op dat er erg weinig meubilair is. De ontvangstkamer is op een vloerkleed na helemaal leeg, hierop wordt het bidden gedaan, wat volgens de regels van de Koran meerdere keren per dag plaatsvindt. Ook in de woonkamer overheerst de leegte. Een klein tafeltje met één plastic stoel en soms staat er ook een plastic krukje. Verder een kast waar de TV in staat en nog een klein kastje, dat is het! Er is best ruimte genoeg voor meer, dat is het probleem niet…maar er is kennelijk niet echt behoefde aan. De TV staat (als de stroom niet is uitgevallen) de hele dag aan en er ligt ook bijna altijd iemand voor, op de grond of op een aftands matras. Één van de 5 kinderen of soms een vreemdeling die wat komt eten en daarna even gaat rusten… Tekenfilms zijn favoriet maar kennelijk slaapverwekkend want de liggende persoon heeft vaak de ogen dicht. Tegen de avond wordt het drukker rond de TV. De hele familie ligt dan op de grond of gedeeltelijk op de matras, soms knusjes tegen elkaar aan, zouden ze het koud hebben? Af en toe wordt er door iemand wat eten uit de keuken gehaald wat daar de hele dag ‘standby’ staat op kamer temperatuur. Het wordt op de grond gezet en met de handen op gegeten. Ik ben de enige die zijn eten aan het tafeltje nuttigt maar niet de enige die dat in zijn uppie doet. Nee, gezamenlijk de maaltijd genieten is hier niet gebruikelijk, ook heb ik nog niet echt regelmaat qua tijdstip kunnen ontdekken. Hoe later het wordt, hoe minder mensen er wakker blijven, maar verder blijft de situatie ongewijzigd. Niemand maakt aanstalten om naar bed te gaan of op zijn minst voorbereidingen zoals tanden poetsen of omkleden te treffen. Meestal ligt vanaf een uur of 10 iedereen daar voor de TV te slapen. Het volume staat nog altijd even hard maar dat stoort ze niet, ze zijn niet wakker te krijgen… (weet ik uit ervaring). Ook alle lichten blijven aan maar veel stroom kost dat niet want het zijn allemaal spaarlampen. Ik ben wel eens tot twee uur op gebleven, en toen ik beneden kwam voor een glas water was de situatie nog steeds hetzelfde, ik stond toen even te kijken en dacht bij mezelf: “ze slapen net zoals dieren dat doen, half op elkaar en in de vreemdste posities” ik kon me niet bedwingen om vanaf een afstandje een foto te maken. Het gekke is dat er wel slaapkamers zijn, maar daar wordt nauwelijks gebruik van gemaakt, ja soms haakt er één iemand af van het groepsgebeuren en kiest voor een kamer, dat is trouwens ook iedere keer iemand anders, en de kamers lijken ook niet strikt persoonsgebonden…
Hoewel ik soms erg vroeg op moet (05:30) is iedereen dan al wakker. De kinderen maken zich meestal klaar voor school terwijl moeder al weer in de keuken bezig is… ze heeft altijd wel hulp van de kids, met de afwas of het schoonmaken van het vlees…
Dat brengt me bij het onderwerp eten. Zoals ik al eerder vertelde verdient de moeder de kost met het verkopen van zelfgemaakt voedsel. Dat is daardoor de belangrijkste bezigheid van de dag. In behoorlijk grote hoeveelheden wordt voedsel ingekocht en bereid. Ik heb het voornamelijk over; Kip, vis, gebakken banaan, een soort beignets, gebakken tempé koekjes, soep en wat snacks zoals kroepoek. Rijst staat daarbij altijd klaar in de speciale elektrische rijstkoker. De manier waarop met het voedsel wordt omgegaan baard mij soms enige zorgen en uit ervaring weet ik dat dat niet onterecht is. Voor het bereiden ligt vlees en groenten op de grond of in de gootsteen om gehakt of gewassen te worden, de bacteriën sterven wel weer tijdens het bereiden maar na het bereiden word het in een soort glazen vitrinekastje enkele dagen bewaard, nee dat is niet gekoeld, in tegen deel, soms staat de zon er op te schijnen… tja… inmiddels heb ik geleerd te vragen of mijn eten nog even verhit kan worden voor ik het opeet…
Het geniaalste vind ik de barbecue die om de paar dagen vanaf half zeven ‘s ochtends tot tegen het middaguur staat te roken. Echt, die walm waait bij de halve buurt naar binnen maar geklaagd wordt er nooit. Het maakt mij soms wel wakker, want ook het hele huis staat blauw! Mama Donie / Ibu (de huismoeder) is bekend om haar verrukkelijk bbq chicken, de marinade is tot aan het bot te proeven, maar ook de vis van het vuur is erg lekker! Inmiddels kan ik het hartige ontbijt goed waarderen, rijst, tempé in sambal, bbq kip of vis, en in een behoorlijke hoeveelheid. Meestal zit ik tegen lunchtijd nog steeds vol!
Het laatste thema voor vandaag is het sanitair… tja… dat is ook weer zo iets. Het water komt hier uit een put, dat is overigens niet bij iedereen in de hele buurt het geval hoor. Om de paar dagen is Donie (de één na oudste zoon van 25) zijn taak de pomp aan te zetten en de reservoirs weer te vullen met een tuinslang. Het zijn gemetselde, betegelde reservoirs van ongeveer 500 tot 1000 liter. Als ze vol zijn lijkt het water qua uiterlijk een beetje op het IJsselmeer. Er staat een reservoir in het toilet, de badkamer er buiten op de binnenplaats. Met dat water doen we ons ding en dus niet met stromend of warm water. Om je bijvoorbeeld te wassen gebruik je een soort bakje aan een steel (het doet me denken aan een puts om mee te hozen op de bood), je plenst het water dan over je heen, het voordeel is dat het erg verfrissend is. Ook de bips poetst men na de grote boodschap op die manier, boven het hurktoilet, waar we met blote voeten op staan. Het wordt een ‘nat toilet’ genoemd, en voor ik erheen ga doe ik dan ook mijn zwembroek aan! Dat is comfortabeler dan de broek ver op te hoeven stropen. Door voor en na, heel veel water te gebruiken hoop ik wat hygiëne te verkrijgen… want schoonmaakmiddel zoals wc of alles reiniger is in dit huis niet te vinden! De staat van de sanitaire ruimtes mogen jullie zelf beoordelen aan de hand van mijn bijgevoegde foto’s.
Nog wat hectische dagen volgde, ik moest mijn verblijf hier melden bij de politie en de immigratie, en een aantal permissiebrieven om het veld in te kunnen. Er was echter iets mis met mijn visum; de persoon die mij daarvoor had ‘uitgenodigd’ was niet de professor hier die me toestemming gaf het veldwerk te doen. Dat moest recht gezet worden. Ik herinner mij het verhaal Asterix verovert Rome; dat me aan de situatie hier deed denken.
Kijk dit maar:
Zo was de situatie hier echt. Ik denk dat ik wel op 20 verschillende plaatsen ben geweest en al met al heeft het hele geregel ruim een week geduurd. Ze laten je hier werkelijk voor een kopie van het eea de volgende dag terug komen. Op het moment dat je dan terug komt vertellen ze je pas dat je een echtheidszegel moet hebben om een stempel overheen te zetten. Wat denken ze wel niet, dat we alle tijd van de wereld hebben? Voor het juiste zegel moet je dan weer 3 winkels af zoeken. Nou ja ‘eindgoed al goed’. Ik heb niet de tactiek van Asterix gebruikt maar heb het hele proces geduldig ondergaan. Maar het wordt me langzamerhand wel duidelijk waarom hier zo weinig gebeurd. Er wordt echt niet efficiënt met mensen hun tijd omgegaan!
Ook voor het regelen van mobiel internet voor in mijn kamer ben ik een dag of drie de hort op geweest. Er waren allemaal wazige instellingen of een speciale SIM voor nodig. Bij het service center van de Telecom provider moet je een nummertje trekken. Ik zag dat er 40 nummers voor me waren en ben toen eerst even gaan winkelen. Nee, bij terugkomst was ik niet aan de beurt, had ik ook niet net mijn beurt gemist, zoals in NL zou kunnen gebeuren, maar waren er nog 33 mensen voor me. Ik berekende dat ik met dit tempo de volgende dag om 15.00 uur pas aan de beurt zou zijn en ging naar huis… Uiteindelijk heb ik het weten te regelen mbv vriend Budi, een aardige kerel die zijn mobiel wilde ruilen voor die van mij, toen met een illegaal stukje software die mobiel als modem in kunnen stellen voor het netwerk hier. I love it!!!
De maandag begon met een gigantisch taalprobleem, echt geen Engels in the house. Werd meegenomen voor ontbijt naar iets verderop. Een boel mensen die kennis met me kwamen maken maar veel verder dan ‘nama saya Tijn’ kwam ik nog niet. Ik begreep dat dit hier mijn huis zou worden, maar dat ik nog een paar dagen in die andere kamer moest slapen omdat de kamer hier nog niet vrij was. Nee, ik kon de kamer ook nog niet bekijken. Oké, de prijs was i.i.g. laag dus daar kan het niet aan liggen, we zullen zien…
In de loop van de ochtend werden er wat Engels sprekende mensen opgetrommeld om te helpen; Anton (Phd student) en Tika (studente Engels) dat was comfortabel en met hun hulp kon ik het een en ander regelen. Onder andere een Indonesische simkaart gekocht. (Smsen onderling is hier werkelijk spotgoedkoop, ze gebruiken het voor alles). Ook het doel waarvoor ik hier was uitgelegd; veldwerk in de Mahakam delta. Vooral Anton was daar erg in geïnteresseerd en gefocust op het feit dat ik dat snel in gang moest gaan zetten. Eigenlijk had ik meer behoefde aan mijzelf een beetje zettellen, maar Antons instelling was niet verkeerd.
De komende dagen kwam van ‘zettellen’ weinig terecht. Hele dagen onderweg; door Anton meegenomen naar van de Uni; voorgesteld aan heel veel mensen. Voor mijn veldwerk contacten gemaakt; daar moest een boel voor worden geregeld; permissiebrieven, kijken hoe het gebied te bereiken, gids regelen, enzovoorts. Veel contact met mensen die me kunnen helpen, werkelijk, ik ging van hot naar her… En iedereen hier is echt heel behulpzaam, dat is geweldig. Er wordt alle tijd voor je genomen, en soms krijg ik zelfs het idee dat ze zelf gewoon niets te doen hebben. Tijdens een gesprek schuiven er vaak mensen aan er wordt veel getelefoneerd. Als je denkt te kunnen vertrekken, duurt dat vaak toch nog een half uur.
In de avonduren werd er dan een beetje ‘gesocialized’. Bijvoorbeeld bij Anton thuis met thee of een soort zoete koffie, maar ik was ook nog vaak erg moe. Ik kwam weinig aan persoonlijke ontspanning toe.
Ik sliep erg slecht die dagen. Mijn kamer was pal aan de straat (het straatje) en heel gehorig. De hele nacht kwamen er af en toe motorscooters langs waar ik steeds wakker van werd. Ook veel mensen proberen hier met een kraampje wat ze voor zich uit rijden, iets te verkopen, om de aandacht te trekken tikken ze met een soort pollepel op een soort pan. Dat gaat door tot heel laat door en begint heel vroeg. Ook bewakers tikken de hele nacht tegen elektriciteitspalen om met elkaar te communiceren. Heel vervelend!!! Oordopjes helpen niets! Ik werd een beetje grieperig.
Woensdag (14-10) eind van de dag kon ik in mijn echte kamer trekken. Dat was erg fijn. Groot genoeg en gelukkig niet aan de straat, maar achter in het huis op de eerste verdieping. Het is tevens de enige kamer boven, dus vanaf de trap begint mijn domein. Dat het boven is zorgt voor privacy, maar het nadeel is dat als de zon schijnt, het er verschrikkelijk heet kan worden. Gelukkig zit er een ventilator bij de huur in. ‘s Avonds zet ik die in de deuropening, dat geeft wat verkoeling. Nu kon ik mezelf echt gaan zettellen, fijn! Mijn spullen uitpakken; er was een klein bureautje waar ik mijn laptop op kwijt kan en een kastje voor mijn kleding. Verder lag er een hele oude matras, geen echt bed dus. Maar okay, ik was gelukkig hier. Klamboe en een waslijn opgehangen en ik kon wat gaan rusten.
… “kom, kom zó erg is nou ook weer niet”