Inmiddels staan alle meetinstrumenten in de delta, en wordt er iedere 5 minuten een opname van de waterstand gemaakt, maar voor het zover was… :
Na de eerste wat teleurstellende tocht naar Handil besloot ik nu per motor naar een andere locatie te gaan om te kijken of het transport de delta in daar misschien wat goedkoper is. De motortocht was i.i.g. minder vermoeiend omdat Angana dichterbij is, maar ook omdat de weg erheen minder slecht is. Angana is een klein dorp wat half boven de rivier en de (soms overstromende) oever gebouwd is, je ziet hier dan ook de houten wegen en huizen op palen. Ik had dit keer alleen Anton meegenomen, die is goedkoper dan Supri, degene die me in eerste instantie zou gidsen. Omdat Anton een eigen motor heeft hoef ik alleen de brandstof te betalen. In de loop van de ochtend vonden we een charteraar die me voor een half miljoen naar de plek wilde brengen. Dat was de prijs waar ik op gehoopt had dus we hadden een deal. Om de kosten nog verder te drukken had ik besloten direct al het materiaal mee te nemen de delta in, om als we een geschikte plaats zouden vinden, gelijk te kunnen beginnen met installeren. Ik moest nog wel wat inkopen doen, onder andere pvc buizen. Het was nog best een heisa om de hele boodschappenlijst compleet te krijgen in dat kleine dorp, ik moest van hot naar her. Uiteindelijk lukte het wel, wat een tocht per huurauto vanuit Samarinda uitspaarde! Ja, ik moet erg op de kosten letten i.v.m. het budget voor het project, dat maakt het relatief lastig maar ook uitdagend!
Er moesten gaten in de buizen worden geboord en daar moest een stuk filterdoek omheen. Ergens een 30 jaar oude boormachine geleend, maar met een nieuwe boor werkte het goed. Ik was wel weer de attractie van de dag: dat die westerling ook kan klussen hadden ze niet verwacht, ha! Langs de straatkant met een boel mensen er omheen de meeste voorbereidingswerkzaamheden aan het materiaal kunnen fiksten. Het was al na het middag uur dus ik besloot de volgende dag terug te komen om dan vroeg in de delta te kunnen zijn. Zo gezegd zo gedaan…
Pa Edi is de schipper, hij had alles al in de boot geladen toen we met de motor aan kwamen pruttelen. Mooi! Op pad dus. We gaan met een oud polyester speedbootje wat planerend een snelheid van 43 km/u haalt. Als er dan echter wat golven opdoemen, van een gepasseerd vrachtschip bijvoorbeeld, ramt het arme rompje daar met veel geweld over. Wow, “dit kan niet lang goed gaan” dacht ik in het begin… maar dat gaat het toch nog toe wel. Mijn spullen, zoals camera probeer ik enigszins ‘verend’ op te hanen aan het dakje, zodat de klappen wat gedempt worden. Het maakt ook erg veel herrie allemaal maar toch is het leuk! Ik vind het heerlijk op het water. Lekker koel en we kunnen gaan waar ik wil. Af en toe stopt het geraas plotseling, dan is er iets met de motor aan de hand; een stuk hout in de schroef of vuil in de carburateur. Nouja, dat geeft niet, kan ik mooi wat foto’s maken terwijl Pa Edi het oplost.
Na ruim een uur vonden we een mangrove bos op een eiland. Het was niet de locatie waar ik in overleg met Roel, mijn begeleider, op uitgekomen was, maar na een verkenningstocht leek het me geschikt en besloot ik hier wel wat divers te installeren. Anton krijgt 100.000 Rp per dag, dat is €7,50 hij brengt me hiervoor met zijn motor, wijst me de weg, leert me de bomen kennen en helpt me de hele dag met van alles. Koopje toch? Hij neemt zijn ‘job’ erg serieus. Het zware werk zoals diepe gaten bikken, mag ik niet doen van hem… Best hoor, ik heb t al heet genoeg. Hij komt van Papua en is echt niet bang voor een beetje jungle, zweet of muggenbeten, op blote voeten, met zijn kapmes hakkend gaat hij voor me uit. Een boompje wordt omgehakt en handig met het kapmes maakt hij snel een scherp werktuig om de gaten mee te prikken. De eerste ‘diver’, (het meetinstrumentje) was een spannend moment voor me; doe ik alles wel goed? Dubbel checken, meten, alles opschrijven en fotograferen. De locatie goed in de GPS zetten want die vinden we anders nooit meer terug, zo verstopt onder het loof. Succes divertje, tot volgende week, dan zal ik komen controleren!
Een volgende spot is naast een ‘tambak’, een soort kunstmatig meertje waar mensen vis in kweken. De hele delta ligt er vol mee en dat is hier denk ik gelijk ook het grootste probleem. Alle bomen worden gekapt voor deze activiteit wat het gebied natuurlijk niet ten goede komt. Voor mij is het voordeel dat hier wel mensen zijn die mijn meetinstrumenten een beetje in de gaten kunnen houden, tegen betaling natuurlijk, want eerst denken ze serieus dat het een bom is… Hier kon ik ook een diver plaatsen die de gehele getijde beweging vastlegt en later als referentie zal gaan dienen. Verder hebben we die dag nog gezocht naar een plaats met andere vegetatie, maar de opkomende vloed weerhield ons van het installeren zelf. Eerst ook maar eens contact hebben met mijn begeleider in NL, om te vragen wat hij hier van vind.
Tijdens de terugweg op de motor had ik een voldaan gevoel omdat de metingen nu eindelijk waren gestart, ik kreeg verschrikkelijke trek in een koud biertje, maar Anton was niet happig en bovendien was het niet te vinden. Dan maar een ijsthee…
Written on november 19th, 2009 by Tijn Oostewaal9 shouts
Ja, nu wordt het tijd om over mijn onderzoeksactiviteiten te gaan vertellen. Na alle omslachtige voorbereidingen had ik de toestemming om de delta in te gaan. Volgens de informatie was het gunstig om over de weg naar Handil te gaan en daar pas op de boot te stappen, Handil ligt namelijk behoorlijk ver de delta in. Samarinda ligt ook wel aan de rivier maar het zou langer duren en ook veel duurder zijn, om het hele stuk naar mijn onderzoeksplek per boot af te leggen. Naar Handil gaat geen openbaar vervoer, het is echt afgelegen gebied… Een auto huren is duur dus beslook ik achterop de motor scooter van mijn gids te gaan. Ik zal het soort voertuig even beschrijven: Het zijn kleine motorfietsen die eigenlijk qua uiterlijk meer op een grote brommer lijken. Ze hebben een 4 takt 125 cc motor en 4 versnellingen, dus voor de Nederlandse wet is het wel een motor en ik mag er daarom niet op rijden met mijn auto rijbewijs. Jammer want ik had het wel leuk genvonden, ik heb namelijk lang op zo’n brommer rondgereden (met officieel een iets lichtere motor), mijn trouwe Honda C50 voor de gene die dat nog weten. Duidelijk is dat deze motorscooters niet zijn ontworpen om met zijn tweetjes op een comfortabele manier een lange afstand af te leggen, zeker niet over de wegen die ze hier hebben.
Ja, die tocht naar Handil was behoorlijk afzien, het tempo zat er goed in, en omdat er zo nu en dan plotseling diepe kuilen in de weg zaten werd ik regelmatig gelanceerd. Staand op de voetsteuntjes terwijl we door een kuil gingen werkte beter maar door mijn zware rugtas kreeg ik daar op den duur weke benen van. We waren om half zeven vertrokken en om een uur of negen kwamen we aan in Handil. Het had wat gerend dus mijn gympen waren al nat en mijn billen een beetje beurs.
Handil is een klein dorp met een nog kleiner haventje, ik denk dat er 20 krakkemikkig uitziende bootjes lagen. Ik bleef even met mijn helm op bij de motor wachten terwijl mijn gids Supri en vriend Anton gingen vragen of er iemand was die ons naar mijn onderzoeksplek kon brengen. Dit moest er voor zorgen dat de prijs niet onnodig hoog zou worden, omdat mijn blanke gezicht op een dollar biljet schijnt te lijken. Na een half uur kwamen zij enigszins verslagen terug met de mededeling dat het twee miljoen Ruppies moest kosten. WAT?!? De schoften, dat is 150 euro! Ik wist heel goed dat ik in het begin pittig moest onderhandelen want dat bepaald ook de prijs voor de toekomst… “kom we gaan” zei ik, en we reden boos weg. Even overlegd net buiten het dorp en er bleek nog een dorp te zijn; Sanga Sanga. Daar heen gereden en toen anders aangepakt. Ik navigeerde ons naar een woonwijkje aan de rivier. Ik liep de stijger op, van huizen die op palen half in de rivier staan, en ging geïnteresseerd naar de bomen aan de overkant staan kijken terwijl ik heftig in mijn bomenboekje bladerde. Natuurlijk trok dat de aandacht en binnen drie minuten stond er al een groepje locals om ons heen. Nu vertelde ik precies wat Supri en Anton moesten zeggen: Ze zijn studenten die mij de locale mangrove bomen willen laten zien, ik wilde graag maar had eigenlijk geen geld… Ik had gelukkig wat oudere kleren aan en mijn blitse ‘Ortlieb’ rugzak zat behoorlijk verscholen onder een laag blubber van de lange rit. Het toneelstukje duurde bijna een uur met koffie en alle buren die zich even kwamen voorstellen. Nou het werkte wel, ik denk dat het boekje en mijn inmiddels behoorlijk verkreukelde proposal de sterkste troef waren. Haha! 700.000 Rp en sigaretten, niet slecht, dat is al een behoorlijke reductie! Toch vond ik het nog te duur maar om de gemoederen goed te houden en de dag toch nog met wat mangrove te verfraaien kocht ik een ritje van 250.000 Rp. “Dat is alles wat ik nu heb, laat me daarvoor zien wat je kunt”.
Leuk hoor, we gingen naar een klein bosje op een eiland niet ver van het dorp maar het was gedeeltelijk wel mangrove. Goed op alles letten en proberen de soorten te herkennen. Bij het eiland aangekomen wilde ik wel aan land, maar het zag er niet echt begaanbaar uit. Er was gewoon geen grond waar je op kon lopen, alles wordt ingenomen door grote uit de grond komende wortels. Wat onhandig klauterend betrat ik het bos maar Anton kon het niet lang aanzien en kwam me te hulp. Hij komt van uit de jungle op Papua dus weet wel hoe je hier mee om moet gaan. Hij pakte een kapmes van een halve meter uit de boot en begon een weg voor me te kappen. Zelf liep die gewoon op blote voeten, terwijl ik juist mijn broek stevig in mijn gympen probeerde te stoppen zodat er maar geen ‘weet ik veel wat’ naar binnen kon kruipen. Haha, dit is net uit een Indiana Jones film. Ik wilde alles uit de tocht halen dus we gingen ook nog naar een naastliggend eiland. Nou ja eiland, eigenlijk was het gewoon jungle die in het water groeide. Ik moest vanuit de boot hier in stappen dus deed ik het ook, ik verwachtte dat het blubberig zou zijn maar niet dat ik gelijk een halve meter zou weg zakken! Wow! Het gekke is dat je af en toe diep in de blubber een wortel tegenkomt. Als je geluk hebt stap je er met het midden van je voet op, dan zak je niet zo diep weg, maar soms zit het tegen en raak je die wortel alleen met je teen zodat je evenwicht verliest en onderuit gaat! Tuurlijk, dat vind iedereen leuk en zo heb ik mijn goede daad voor vandaag ook weer gedaan.
Vallen en opstaan, bladeren en vruchten plukken, in bomen klimmen, foto’s maken, de literatuur raadplegen, lunchen op een eilandje en lol hebben! Dit was zo’n slechte dag nog niet. Vermoeiend maar leerzaam!
Nog wat hectische dagen volgde, ik moest mijn verblijf hier melden bij de politie en de immigratie, en een aantal permissiebrieven om het veld in te kunnen. Er was echter iets mis met mijn visum; de persoon die mij daarvoor had ‘uitgenodigd’ was niet de professor hier die me toestemming gaf het veldwerk te doen. Dat moest recht gezet worden. Ik herinner mij het verhaal Asterix verovert Rome; dat me aan de situatie hier deed denken.
Kijk dit maar:
Zo was de situatie hier echt. Ik denk dat ik wel op 20 verschillende plaatsen ben geweest en al met al heeft het hele geregel ruim een week geduurd. Ze laten je hier werkelijk voor een kopie van het eea de volgende dag terug komen. Op het moment dat je dan terug komt vertellen ze je pas dat je een echtheidszegel moet hebben om een stempel overheen te zetten. Wat denken ze wel niet, dat we alle tijd van de wereld hebben? Voor het juiste zegel moet je dan weer 3 winkels af zoeken. Nou ja ‘eindgoed al goed’. Ik heb niet de tactiek van Asterix gebruikt maar heb het hele proces geduldig ondergaan. Maar het wordt me langzamerhand wel duidelijk waarom hier zo weinig gebeurd. Er wordt echt niet efficiënt met mensen hun tijd omgegaan!
Ook voor het regelen van mobiel internet voor in mijn kamer ben ik een dag of drie de hort op geweest. Er waren allemaal wazige instellingen of een speciale SIM voor nodig. Bij het service center van de Telecom provider moet je een nummertje trekken. Ik zag dat er 40 nummers voor me waren en ben toen eerst even gaan winkelen. Nee, bij terugkomst was ik niet aan de beurt, had ik ook niet net mijn beurt gemist, zoals in NL zou kunnen gebeuren, maar waren er nog 33 mensen voor me. Ik berekende dat ik met dit tempo de volgende dag om 15.00 uur pas aan de beurt zou zijn en ging naar huis… Uiteindelijk heb ik het weten te regelen mbv vriend Budi, een aardige kerel die zijn mobiel wilde ruilen voor die van mij, toen met een illegaal stukje software die mobiel als modem in kunnen stellen voor het netwerk hier. I love it!!!
De maandag begon met een gigantisch taalprobleem, echt geen Engels in the house. Werd meegenomen voor ontbijt naar iets verderop. Een boel mensen die kennis met me kwamen maken maar veel verder dan ‘nama saya Tijn’ kwam ik nog niet. Ik begreep dat dit hier mijn huis zou worden, maar dat ik nog een paar dagen in die andere kamer moest slapen omdat de kamer hier nog niet vrij was. Nee, ik kon de kamer ook nog niet bekijken. Oké, de prijs was i.i.g. laag dus daar kan het niet aan liggen, we zullen zien…
In de loop van de ochtend werden er wat Engels sprekende mensen opgetrommeld om te helpen; Anton (Phd student) en Tika (studente Engels) dat was comfortabel en met hun hulp kon ik het een en ander regelen. Onder andere een Indonesische simkaart gekocht. (Smsen onderling is hier werkelijk spotgoedkoop, ze gebruiken het voor alles). Ook het doel waarvoor ik hier was uitgelegd; veldwerk in de Mahakam delta. Vooral Anton was daar erg in geïnteresseerd en gefocust op het feit dat ik dat snel in gang moest gaan zetten. Eigenlijk had ik meer behoefde aan mijzelf een beetje zettellen, maar Antons instelling was niet verkeerd.
De komende dagen kwam van ‘zettellen’ weinig terecht. Hele dagen onderweg; door Anton meegenomen naar van de Uni; voorgesteld aan heel veel mensen. Voor mijn veldwerk contacten gemaakt; daar moest een boel voor worden geregeld; permissiebrieven, kijken hoe het gebied te bereiken, gids regelen, enzovoorts. Veel contact met mensen die me kunnen helpen, werkelijk, ik ging van hot naar her… En iedereen hier is echt heel behulpzaam, dat is geweldig. Er wordt alle tijd voor je genomen, en soms krijg ik zelfs het idee dat ze zelf gewoon niets te doen hebben. Tijdens een gesprek schuiven er vaak mensen aan er wordt veel getelefoneerd. Als je denkt te kunnen vertrekken, duurt dat vaak toch nog een half uur.
In de avonduren werd er dan een beetje ‘gesocialized’. Bijvoorbeeld bij Anton thuis met thee of een soort zoete koffie, maar ik was ook nog vaak erg moe. Ik kwam weinig aan persoonlijke ontspanning toe.
Ik sliep erg slecht die dagen. Mijn kamer was pal aan de straat (het straatje) en heel gehorig. De hele nacht kwamen er af en toe motorscooters langs waar ik steeds wakker van werd. Ook veel mensen proberen hier met een kraampje wat ze voor zich uit rijden, iets te verkopen, om de aandacht te trekken tikken ze met een soort pollepel op een soort pan. Dat gaat door tot heel laat door en begint heel vroeg. Ook bewakers tikken de hele nacht tegen elektriciteitspalen om met elkaar te communiceren. Heel vervelend!!! Oordopjes helpen niets! Ik werd een beetje grieperig.
Woensdag (14-10) eind van de dag kon ik in mijn echte kamer trekken. Dat was erg fijn. Groot genoeg en gelukkig niet aan de straat, maar achter in het huis op de eerste verdieping. Het is tevens de enige kamer boven, dus vanaf de trap begint mijn domein. Dat het boven is zorgt voor privacy, maar het nadeel is dat als de zon schijnt, het er verschrikkelijk heet kan worden. Gelukkig zit er een ventilator bij de huur in. ‘s Avonds zet ik die in de deuropening, dat geeft wat verkoeling. Nu kon ik mezelf echt gaan zettellen, fijn! Mijn spullen uitpakken; er was een klein bureautje waar ik mijn laptop op kwijt kan en een kastje voor mijn kleding. Verder lag er een hele oude matras, geen echt bed dus. Maar okay, ik was gelukkig hier. Klamboe en een waslijn opgehangen en ik kon wat gaan rusten.
